แบบฝึกหัด
บทที่ 9
ตอบ หรือระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ ที่ทำงานโดยการป้อนข้อมูลทางภูมิศาสตร์ เช่น ภาพแผนที่ ภาพถ่ายผ่านดาวเทียม ตัวเลข ตัวอักษร ระยะทาง เข้าไปวิเคราะห์ผ่านโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ซึ่งผลลัพธ์ที่ได้มักมีความถูกต้องแม่นยำสูง สามารถนำไปประยุกต์ใช้งานได้หลายด้าน GIS มีประโยชน์หลายด้านโดยเฉพาะการจัดการสิ่งแวดล้อม การวางผังเมือง การจัดการระบบสาธารณูปโภค โดยการคำนวณหาพื้นที่บริเวณที่จะใช้งานจากภาพแผนที่ เช่นการวัดระยะทางในการสร้างถนนหรือการกำหนดจุดบนแผนที่สำหรับงานการวางท่อประปา
2. จงบอกองค์ประกอบของระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์
ตอบ 1. ข้อมูลและสข้อมูลที่จะน าเข้าสู่ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ควรเป็นข้อมูลเฉพาะเรื่อง (theme) และเป็นข้อมูลที่ สามารถนำมาใช้ในการตอบค าถามต่างๆ ได้ตรงตามวัตถุประสงค์ เป็นข้อมูลที่มีความถูกต้องและเชื่อถือได้ และเป็น ปัจจุบันมากที่สุด อนึ่ง ข้อมูลหรือสารสนเทศสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท คือ ข้อมูลที่มีลักษณะเชิงพื้ นที่ (spatial data) และข้อมูลอธิบายพื้ นที่ (non-spatial data or attribute data) ข้อมูลเชิงพื้ นที่ เป็นข้อมูลที่แสดงต าแหน่งที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ (geo-referenced data) ของรูปลักษณ์ของพื้นที่ (graphic feature) ซึ่งมี 2 แบบ คือ ข้อมูลที่แสดงทิศทาง (vector data) และข้อมูลที่แสดงเป็นตารางกริด (raster data) สารสนเทศ (Data/Information)
2. เครื่องคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ต่างๆ (Hardware) เครื่องคอมพิวเตอร์ รวมกันเรียกว่า ระบบฮาร์ดแวร์ (hardware) จะประกอบด้วย คอมพิวเตอร์ อุปกรณ์ น าเข้า เช่น digitizer scannerอุปกรณ์อ่านข้อมูล เก็บรักษาข้อมูล และแสดงผลข้อมูล เช่น printer plotter เป็นต้น ซึ่งอุปกรณ์แต่ละชนิดจะมีหน้าที่และคุณภาพแตกต่างกันออกไป
3. โปรแกรม (software) software หมายถึง โปรแกรมที่ใช้ในการจัดการระบบ และสั่งงานต่างๆ เพื่อให้ระบบฮาร์ดแวร์ ท างาน หรือเรียกใช้ข้อมูลที่จัดเก็บในระบบฐานข้อมูล ท างานตามวัตถุประสงค์ โดยทั่วไปชุดค าสั่งหรือโปรแกรมของ สารสนเทศภูมิศาสตร์ จะประกอบด้วย หน่วยน าเข้าข้อมูล หน่วยเก็บข้อมูลและการจัดการข้อมูล หน่วย วิเคราะห์ แสดงผล หน่วยแปลงข้อมูล และหน่วยโต้ตอบกับผู้ใช
4. บุคลากร (User/People) บุคลากร จะประกอบด้วยผู้ใช้ระบบ (analyst) และผู้ใช้สารสนเทศ (user) ผู้ใช้ระบบหรือผู้ช านาญการ GIS จะต้องมีความช านาญในหน้าที่ และได้รับการฝึกฝนมาแล้วเป็นอย่างดี พร้อมที่จะท างานได้เต็มความสามารถ โดยทั่วไป ผู้ใช้ระบบจะเป็นผู้เลือกระบบฮาร์ดแวร์ และระบบซอฟแวร์ เพื่อให้ตรงตามวัตถุประสงค์ และสนองตอบความต้องการของ หน่วยงาน ส่วนผู้ใช้สารสนเทศ (user) คือนักวางแผน หรือผู้มีอ านาจตัดสินใจ (decision-maker) เพื่อน าข้อมูลมาใช้ใน การแก้ไขปัญหาต่างๆ นอกจากองค์ประกอบที่ส าคัญทั้ง 4 ส่วนแล้ว องค์กรที่รองรับ (organization) ก็นับว่ามีความส าคัญ ต่อการด าเนินงานระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ ทั้งนี้ เพราะองค์กรที่เหมาะสม และมีวัตถุประสงค์ที่สอดคล้องกับระบบงาน สารสนเทศภูมิศาตร์ จะสามารถรองรับและให้การสนับสนุนการน าระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ เข้ามาใช้ในแผนงานขององค์กร ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณ อุปกรณ์ และบุคลากรที่เหมาะสมกับหน้าที่
3. ข้อมูลที่แสดงทิศทาง (vector data) มีกี่ประเภท อะไรบ้าง
ตอบ ข้อมูลที่มีทิศทางประกอบด้วยลักษณะ 3 อย่าง คือ
- ข้อมูลจุด (point) เช่น ที่ตั้งหมู่บ้าน โรงเรียน เป็นต้น
- ข้อมูลเส้น (arc or line) เช่น ถนน แม่น ้า ท่อประปา เป็นต้น
- ข้อมูลพื้ นที่ หรือเส้นรอบรูป (polygon) เช่น พื้ นที่ป่ าไม้ ตัวเมือง เป็นต้น
4. จงอธิบายขั้นตอนการทำงานของระบบ GIS
ตอบ กระบวนการทำงานในระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์
ตอบ ข้อมูลที่มีทิศทางประกอบด้วยลักษณะ 3 อย่าง คือ
- ข้อมูลจุด (point) เช่น ที่ตั้งหมู่บ้าน โรงเรียน เป็นต้น
- ข้อมูลเส้น (arc or line) เช่น ถนน แม่น ้า ท่อประปา เป็นต้น
- ข้อมูลพื้ นที่ หรือเส้นรอบรูป (polygon) เช่น พื้ นที่ป่ าไม้ ตัวเมือง เป็นต้น
4. จงอธิบายขั้นตอนการทำงานของระบบ GIS
ตอบ กระบวนการทำงานในระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์
ขั้นตอนการทำงาน (Methods) คือ วิธีการที่องค์กรนั้นๆ นำเอาระบบ GIS ไปใช้งาน ซึ่งจะแตกต่างไปตามแต่ละองค์กร ฉะนั้นผู้ปฏิบัติงานต้องเลือกวิธีการในการจัดการกับปัญหาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับของหน่วยงานของตนเอง ทั้งนี้ก็เพื่อประโยชน์และประสิทธิภาพที่สูงสุดของหน่วยงานนั่นเอง
1. การนำเข้าข้อมูล (input) ก่อนที่ข้อมูลทางภูมิศาสตร์จะถูกใช้งานได้ในระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ ข้อมูลจะต้องถูกแปลงให้อยู่ในรูปของข้อมูลเชิงตัวเลข (digital format) ก่อน
2. การปรับแต่งข้อมูล (manipulation) ข้อมูลที่ได้รับเข้าสู่ระบบ บางอย่างจำเป็นต้องได้รับการปรับแต่งให้เหมาะสมกับการใช้งาน
3. การบริหารข้อมูล (management) ระบบจัดการฐานข้อมูลหรือ DBMS จะถูกนำมาใช้ในการบริหารข้อมูลเพื่อการทำงานที่มีประสิทธิภาพในระบบ GIS DBMS ที่ได้รับการเชื่อถือและนิยมใช้กันอย่างกว้างขวางที่สุดคือ DBMS แบบ Relational หรือระบบจัดการฐานข้อมูลแบบสัมพัทธ์ (DBMS)
4. การเรียกค้นและวิเคราะห์ข้อมูล (query and analysis) เมื่อระบบ GIS มีความพร้อมในเรื่องของข้อมูลแล้ว ขั้นตอนต่อไป คือ การนำข้อมูลเหล่านี่มาใช้ให้เกิดประโยชน์
5. การนำเสนอข้อมูล (visualization) จากการดำเนินการเรียกค้นและวิเคราะห์ข้อมูล ผลลัพธ์ที่ได้จะอยู่ในรูปของตัวเลขหรือตัวอักษร ซึ่งยากต่อการตีความหมายหรือทำความเข้าใจ การนำเสนอข้อมูลที่ดี
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น